Bên trong một
website có gì?
Bạn nhập một địa chỉ. Một trang web xuất hiện. Nhưng phía sau cú Enter ấy, những gì đang làm việc?
Hãy tưởng tượng một cửa hàng: giao diện là gian hàng, backend là nhân viên, database là sổ kho. Theo từng lượt hỏi và trả lời để hiểu website.
Tự tay khám pháWebsite làm gì khi bạn bấm nút?
Trình duyệt
Bạn nhập địa chỉ website
Tiếp theo: Domain & DNSMô hình rút gọn. DNS là bước tra địa chỉ; nội dung website không đi xuyên qua DNS.
Mỗi bộ phận làm gì cho bạn?
Chọn một bộ phận để xem lời giải thích dễ hiểu: nó là gì, làm việc gì và xuất hiện lúc nào khi bạn mua hàng, học online hoặc gửi lời nhắn.
Từ trang giới thiệu đến hệ thống bán hàng.
Bạn không cần tất cả ngay từ đầu. Thêm thành phần theo công việc website thực sự cần làm.
Cho người khác xem
Domain, HTTPS và nơi phục vụ HTML, CSS, JavaScript, ảnh. Một trang tĩnh có thể đủ cho hồ sơ cá nhân hoặc giới thiệu dịch vụ.
Cho người khác gửi
Thêm backend để kiểm tra biểu mẫu, nơi lưu dữ liệu và dịch vụ email nếu cần thư xác nhận. Giao diện đẹp chưa đủ để tiếp nhận thông tin.
Cho người khác mua
Thêm quản lý đơn, xác nhận thanh toán và phân quyền giao hàng. Backend kiểm tra trạng thái trước khi cho tải tài liệu hoặc vào khóa học.
Hiểu đúng trước khi bắt tay làm.
Có domain rồi, tại sao chưa có website?
Domain là địa chỉ. Bạn cần nơi phục vụ nội dung và cấu hình DNS để tên miền dẫn đến đúng hệ thống. Một nhà cung cấp có thể bán cả hai dịch vụ, nhưng vai trò của chúng vẫn khác nhau.
Website tĩnh có đặt hàng và gửi email được không?
Có, giao diện tĩnh có thể gọi backend hoặc một dịch vụ biểu mẫu để xử lý. File HTML tự nó không xác minh thanh toán hay giữ được khóa bí mật. Phần nghiệp vụ cần một nơi xử lý phù hợp.
HTTPS và tường lửa đã đủ an toàn chưa?
HTTPS mã hóa đường truyền; WAF lọc một số yêu cầu nguy hiểm. Ứng dụng vẫn cần kiểm tra dữ liệu, phân quyền, bảo vệ khóa bí mật và sao lưu. HTTPS không xác nhận nội dung website là đáng tin.
Tại sao dữ liệu cũ vẫn xuất hiện sau khi sửa website?
Trình duyệt hoặc CDN có thể còn bản cache hợp lệ, hoặc bản sửa chưa được triển khai. Cần kiểm tra đúng bản triển khai, thời hạn cache và cơ chế làm mới. Dữ liệu cá nhân cần chính sách cache riêng.
Đơn đã thanh toán nhưng chưa có email thì sao?
Trạng thái đơn và kết quả gửi email là hai việc riêng. Kiểm tra nhật ký gửi, tình trạng dịch vụ và thư rác. Nếu gửi thất bại, hệ thống cần cơ chế xử lý hoặc thử lại; không nên đổi đơn đã thanh toán thành chưa thanh toán.
Đăng nhập khác phân quyền thế nào?
Đăng nhập xác định bạn là ai. Phân quyền xác định bạn được làm gì. Backend phải kiểm tra quyền mỗi khi đọc dữ liệu riêng, mở nội dung trả phí hoặc tải file; chỉ ẩn nút trên giao diện là chưa đủ.